تبلیغات
وبگاه شهر مصیری و شهرستان رستم - لری زبان است یا لهجه ( گویش)؟!

لری زبان است یا لهجه ( گویش)؟!

نویسنده : احمد نیکنام 1391/11/15 10:12  •    ارسال شده در: تاریخچه قوم لر مردم شناسی منطقه

1.   اول اینکه رشته تحصیلی بنده از کارشناسی ، کارشناسی ارشد تا دوره دکتری ارتباطی بازبان شناسی ندارد( هرچند به آن نیاز دارد) و از این بایت از دوستان بزرگوار معذرت می خواهم زیرا بنا ندارم فرضیات ذهنی خود را که در برخی مجالس خودمانی بیان می دارم به عنوان مطالب علمی بیان کنم.

2.   دوم این که آقای ابوذر همتی از دوستانی است که در زمینه زبان شناسی به خصوص واژگان لری کار کرده است ، بنابر این دوستان از یافته های این اندیشمند محترم استفاده نمایند.

3.   مردم شناسان، زبان شناسان، و بسیاری از افراد سیاح و جهانگرد و..... اظهارات متفاوتی در باره زبان یا گویش لرها ، کردها و فارسی نموده اند که هر کدام با انتقاداتی مواجهه شده اند.

الف. برخی آن را با کردی یکی دانسته که از هم جدا شده اند.

ب. برخی آن را گویشی منفک شده از فارسی قدیم می دانند.

پ. برخی آن را گویشی مستقل می دانند.

ت.برخی هم آن را زبان مستقلی می دانند

ث. و....

در ادامه مطلب....

4.   گرچه شباهت های زیادی بین زبان کردی و لری وجود دارد، و از طرفی برخی کلمات و واژه های فارسی در ان گویش/زبان موجود است اما به نظر می رسد( فرض می شود) که این کلمات به خاطر نزدیکی این اقوام در کنار هم و تبادل فرهنگی به وجود آمده باشد.

5.   از طرفی این جانب گرچه مطالعاتی هم در این زمینه داشته ام اما به دلایلی خود نتوانسته ام به حد مطلوبی از استدلال و اسناد دست یابم که لری زبان است یا گویش؟!

6.   برخی می گویند گویش است چون از روی اصول زبان شناسی بیان نشده است! از نظر بنده این سخن نادرستی است و زبان یا گویش لری دارای اسکلت بندی بسیار قوی دستوری است و من مدتی روی زبان ممسنی ها( دستور زبان) کار کرده ام و این زبان از یک روند خاصی تبعیت می کند. البته پراکندگی لرها گویش /زبانشان را متغییر کرده است. آنان که در مجاورت کردها هستند، به زبان کردی ، آنان که با خوزستانی ها همجوارند عربی، فارس، فارسی، بوشهر، بندری واصفهان، اصفهانی و غیره ممزوج شده اند و لذا این امر بسیاری از محققیقن را به اشتباه انداخته است.

7.   فرضیه من این است( عرض می کنم فرضیه و فرضیه باید طی تحقیقات به طور مستدل تایید شود)زبان لری نه گویشی از فارسی است و نه کردی، بلکه خود زبان مستقلی است که دارای ساختار دستوری خاصی است که البته به دلیل رها شدن با و اختلاط با سایر زبان ها و گویش ها بسیاری از محققین که از دیار لرها نبوده اند را به اشتباه انداخته است!

8.   می گویند زبان لری را نمی شود نوشت! عجیب است! چطور است که ما می نویسیم؟! نمی توان خواند؟! پس چرا ما می خوانیم؟! علت این امر عادت نداشتن ماست. نه اینکه اصل موضوع درست نیست!من بارها خود از این زبان شعر سروده ام و گاه نیز خوانده ام. برای آشنایی لرزبانان حتی حرکات را هم گذاشته ام تا به تدریج با آن آشنا شوند.

9.   نکته دیگر اینکه بسیاری از ترک ها هم نمی توانند زبان نوشتاری خود یا ایل دیگری را بخوانند و من این را دیده ام و لمس کرده ام. به نظر من ما  عادت به خواندن لری نداریم.

10.به این دو بیتی نگاه کنید:

چه خشه برف بزنه ره بسه بوهه                زلف زال  قذ بلند نشسه بوهه

هی بگو ایخوم برم ای برف  نیله             دل مو سی موندنش تپسه بوهه

حالا آن را با حرکات چند بار بخوانید و تکرار کنید به طوری که با وزنش آشنا شوید

چِه خَشِه برف بِزَنِه رَه بَسَه بوهِه                زلف زال  قَذِ بلَِند نِشَسُه بوهه

هَی بِگُو ایِخُوم بِرَم اِی برف  نِیلِه             دلِ مُو سِی مُوندَنِش تَپِسَه بوهه

چقدر خوش است(خوب است) برف بیاید و راه بند آمده باشد. کسی که دارای زلف های بور و قد بلندی است( نامزدم) میهمان ما نشسته باشد.

مدام بگوید می خواهم بروم و این برف مانع می شود و دل من برای ماندن او بتپد.( ای کاش برف بند نیاید).البته تپسه معانی دیگری هم دارد مثل قایم شدن.

11.بر همه شاعران، نویسندگان، محققین منطقه فرض است که با توجه با اهمیت فرهنگ بومی و نقش آن در توسعه پایدار که توسط همه مجامع رسمی بین المللی به رسمیت شناخته شده است، نسبت به یک پدیده فرهنگی مهم( عنصر زبان) خود توجه بیشتری مبذول دارند.

ممسنی و رستم ، بویراحمد و کهگیلویه، لرهای حیات داودی، بختیاری و چهار محال، لرستان ، ایلام، سرخی، سپیدان، شمال خوزستان، کرمانشاه، همدان، اراک، اصفهان، سیستان و بلوچستان، کرمان و همه جاهایی که لری می زید، دارای افراد متخصص، تحصیل کرده و نویسنده و.... هستند، بنابراین اگر بتوانند در یک انقلاب فرهنگی عناصر فرهنگ بومی خود را بازسازی کنند شاید بتوانند نسبت به نزدیکی آنها هم در آینده بیشتر موفق شوند و بدانند این جدایی گزینی ها و غریبگی جز ماندن از قافله توسعه چیزی برای این قوم به جا نخواهد گذاشت. البته تعصب باید بر مبنای استدلال و مباحث علمی باشد و نباید به تعصبات خشک( تصلب) تبدیل گردد.

جلال یوسفی

برچسب ها: لری زبان است یا لهجه ، جلال یوسفی ، ابوذر همتی ،
آخرین ویرایش: - -

1391/11/17 14:15
جناب نیکنام مقدمه را برداشته اید مطلب ابتر شده است.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.